Jaki jest najszybszy koń na świecie?

Quarter Horse na 400 metrach zbliża się do 88 km/h. Koń pełnej krwi angielskiej utrzymuje ponad 60 km/h przez cały wyścig. A oficjalny rekord świata należy do dwuletniej klaczy, zmierzonej na 70,35 km/h. Zwykły koń wierzchowy galopuje natomiast z prędkością 40 do 48 km/h. Oto prawdziwe prędkości, chód po chodzie i rasa po rasie, oraz nazwa najszybszego konia, jakiego kiedykolwiek zmierzono.

Najszybszy koń na świecie: Winning Brew, 70,35 km/h

Najszybszy koń na świecie nazywa się Winning Brew. To dwuletnia klacz pełnej krwi angielskiej ze stajni trenera Francisa Vitale, która ustanowiła rekord 14 maja 2008 roku na torze wyścigowym Penn National Race Course w Grantville w Pensylwanii.

Pokonała dwa furlongi, czyli 402 metry w 20,57 sekundy. Daje to średnią 70,35 km/h, czyli 43,71 mili na godzinę. Guinness World Records uznał ten wynik za najwyższą prędkość zarejestrowaną kiedykolwiek w wyścigu i od tamtej pory nie został on poprawiony.

Jedno zastrzeżenie jest tu istotne: te 70,35 km/h to średnia na dystansie 402 metrów, wraz ze startem z miejsca. Prędkość maksymalna w połowie dystansu była więc wyższa. To również wyjaśnia, dlaczego krążą nieco różne liczby, zależnie od mierzonego odcinka.

Dla porównania: przeciętny zwycięzca Kentucky Derby pokonuje swoje 2012 metrów z prędkością około 60 km/h. Rekord tej gonitwy, ustanowiony przez Secretariata w 1973 roku wynikiem 1:59,40, odpowiada średniej 60,6 km/h. Utrzymać 60 km/h przez dwa kilometry i osiągnąć 70 km/h na 400 metrach to dwa różne zadania.

Jak szybko biega koń? Tabela chodów

Zanim przejdziemy do rekordów, warto wiedzieć, jak szybko porusza się zwykły koń. Najczęstsze nieporozumienie dotyczy galopu: wiele źródeł podaje 15 do 20 km/h dla galopu, podczas gdy ta wartość odpowiada w rzeczywistości kłusowi lub galopowi roboczemu.

Zwykły koń wierzchowy utrzymuje prędkość maksymalną tylko przez kilkaset metrów. Potem sam zwalnia do tempa marszowego. Dlatego prędkości maksymalnych i wyścigowych nigdy nie porównuje się wprost. Więcej o poszczególnych chodach w naszych artykułach o galopie konia i o kłusie konia.

Jak szybko biegnie koń wyścigowy w galopie?

W wyścigu koń pełnej krwi angielskiej utrzymuje 60 do 65 km/h na dystansach od 1600 do 2400 metrów. Na pierwszych kilkuset metrach po starcie szczyt przekracza 70 km/h, zanim dżokej zacznie dawkować wysiłek.

Ta prędkość napotyka znaną barierę fizjologiczną: w galopie koń oddycha raz na każdy skok. Jego płuca są mechanicznie sprzężone z ruchem przednich kończyn. Nie może więc zwiększać częstotliwości oddechu niezależnie od rytmu skoków, co ogranicza jego wytrzymałość przy dużej prędkości. Koń wyścigowy wyczerpuje się po kilku minutach maksymalnego wysiłku.

Oficjalne czasy wielkich gonitw są zaskakująco stabilne od lat siedemdziesiątych, co świadczy o tym, że rasa osiągnęła swój pułap. Nasze statystyki wyścigów konnych opisują tę ewolucję szczegółowo.

Quarter Horse: najszybszy na 400 metrach

Na sprincie żadna rasa nie pokona Quarter Horse'a. Zmierzono go przy prędkościach sięgających 88,5 km/h, czyli 55 mil na godzinę. To najwyższa prędkość przypisywana jakiejkolwiek rasie koni.

Jego nazwa pochodzi wprost od specjalności: wyścigów sprinterskich na ćwierć mili, czyli 402 metry. Na tym dystansie, a zwłaszcza na pierwszych 300 metrach, systematycznie wyprzedza konia pełnej krwi angielskiej. Powyżej mniej więcej 600 metrów proporcje się odwracają.

Ta eksplozywność wynika z budowy: masywny zad, mocno umięśnione uda i wysoki udział szybkich włókien mięśniowych, które dają natychmiastową moc, ale szybko się męczą. To dokładne przeciwieństwo profilu konia wytrzymałościowego.

Pochodzący z Ameryki Północnej i znany od XVI wieku Quarter Horse jest też najbardziej wszechstronną rasą, jaka istnieje: jazda westernowa, praca na ranczu, obsługa bydła. Jeśli chodzi o charakter, jest spokojny, chętny do współpracy i bardzo czujny.

Koń pełnej krwi angielskiej: najszybszy na dystansie

Jeśli Quarter Horse wygrywa sprint, to koń pełnej krwi angielskiej wygrywa wyścig. To on ma oficjalny rekord świata i to on wypełnia trybuny na Prix de l'Arc de Triomphe, Derby w Epsom czy Derby na Służewcu.

Rasa powstała w Anglii w XVII i XVIII wieku z ogierów orientalnych i przez trzy stulecia była selekcjonowana według jednego kryterium: prędkości utrzymanej na dystansie. Efektem jest zwierzę lekkie, o długich kończynach i głębokiej klatce piersiowej.

Jego najbardziej spektakularnym atutem jest serce. Serce konia waży średnio 4 do 5 kilogramów. U konia pełnej krwi najwyższej klasy może ważyć dwa razy tyle. Serce Secretariata, zbadane podczas sekcji w 1989 roku, oszacowano na blisko 10 kilogramów. Im większe serce, tym więcej natlenionej krwi trafia do mięśni przy każdym skurczu.

Pełna krew służy też jako rasa uszlachetniająca: skrzyżowana z arabem daje konia angloarabskiego. Pełny przegląd znajdziesz w naszym przewodniku po rasach koni.

Standardbred: rekordy w kłusie i inochodzie

Standardbred to amerykański koń kłusak. Wbrew temu, co często się czyta, jego nazwa nie oznacza "hodowany dla szybkości". Pochodzi od standardu wymaganego przy wpisie do księgi stadnej, otwartej w 1879 roku: pokonać milę kłusem lub inochodem w czasie poniżej 2 minut 30 sekund. Każdy koń, który osiągnął ten czas, wchodził do rasy.

Dzisiejsze rekordy są znacznie lepsze od tego pierwotnego standardu:

Oba rekordy ustanowiono na torze The Red Mile w Kentucky. Utrzymać ponad 53 km/h kłusem, ani razu nie przechodząc w galop, na dystansie 1609 metrów i ciągnąc sulki, to wyczyn zupełnie innej natury niż galop konia pełnej krwi.

Koń czystej krwi arabskiej: wytrzymałość zamiast prędkości szczytowej

Koń czystej krwi arabskiej to jedna z najstarszych ras koni. Jako lekki koń wierzchowy mierzy od 1,40 do 1,55 metra w kłębie przy wadze 400 do 450 kilogramów.

W czystej prędkości nie ma szans: rzadko przekracza 65 km/h w szczycie, daleko za Quarter Horse'em i koniem pełnej krwi angielskiej. Jego terenem jest wytrzymałość. Na rajdach długodystansowych od 120 do 160 kilometrów nie ma sobie równych.

Ta przewaga opiera się na regeneracji serca i termoregulacji, obu odziedziczonych po hodowli w suchym klimacie. Właściwym kryterium porównania nie jest tu więc prędkość maksymalna, lecz średnia utrzymywana przez wiele godzin.

Co decyduje o szybkości konia: wykrok, rytm i serce

Prędkość konia sprowadza się do prostego mnożenia: długość wykroku razy częstotliwość wykroku. Wszystko inne z tego wynika.

Długość wykroku to odległość pokonana między dwoma postawieniami tej samej kończyny. U konia pełnej krwi w pełnym galopie sięga 6 do 7 metrów. Zależy od wzrostu, kąta łopatki i swobody grzbietu, a nie wyłącznie od długości nóg.

Rytm to liczba wykroków na minutę. Koń wyścigowy utrzymuje od 130 do 140 wykroków na minutę, a najlepsi sprinterzy dochodzą do 160. Właśnie tu Quarter Horse zyskuje przewagę: jego rytm jest wyższy niż konia pełnej krwi, który nadrabia dłuższym wykrokiem utrzymywanym przez dłuższy czas.

Do tego dochodzą wydolność serca, udział szybkich włókien mięśniowych i ogólna równowaga budowy anatomicznej. Sam wzrost w kłębie nie jest natomiast wiarygodnym wskaźnikiem: duży, źle zbudowany koń biegnie wolniej niż zwarty model o prawidłowej budowie.

Ranking najszybszych ras koni

Odpowiedź zależy więc od pytania. Na 400 metrach najszybszym koniem świata jest Quarter Horse. W prawdziwym wyścigu jest nim koń pełnej krwi angielskiej, a uznany rekord wciąż należy do Winning Brew z wynikiem 70,35 km/h. Na 160 kilometrach pierwszy na metę przybiega arab.